Çalışma, yeni derlenen istihdam tahminlerini güncel üretim tahminleriyle birleştiren özgün bir veri setiyle Türkiye'de yetmiş yıllık bölgesel verimlilik yakınsamasını inceliyor.
İşgücünün tarımdan diğer sektörlere kayması ve sektör içi yakınsama sayesinde güçlü bir verimlilik yakınsaması yaşandı; buna karşın ekonomik faaliyetin toplamda yoğunlaşması sürdü ve belirgin bölgesel kümeler oluştu. Değişim-pay ayrıştırması, sektör bileşiminin bölgesel verimlilik farklarını kalıcı biçimde açıkladığını ve batı bölgelerinin hem sektör yapısında hem rekabet gücünde avantajlı olduğunu gösteriyor.
Concentration and convergence: Regional productivity in Türkiye, 1950–2020
Reuters'a göre S&P, Türkiye'nin durağan görünümlü BB- notunun 2023'ten bu yana kaydedilen önemli ilerlemeyi yansıttığını belirtiyor.
BB-S&P kredi notu
Kuruluştan Vartapetov, Mayıs 2028 seçimlerinin makroekonomik politikaları sınayabileceğini söyledi. S&P yatırım fonu krizini finansal istikrara geniş bir tehdit olarak değil, esas olarak bir yönetişim ve denetim sorunu olarak görüyor.
Turkey's policy shift on track despite slower disinflation, election test ...
Yalnızca kamuya açık önizleme esas alınarak hazırlandı.
Bloomberg HT'nin haftalık değerlendirmesine göre BIST 100 endeksi haftayı %5,16 düşüşle 11.116,99 puandan tamamladı; endeks hafta içinde en düşük 10.707,18, en yüksek 11.806,76 puanı gördü.
-%5,16BIST 100 haftalık değişim
Faiz indirimi kararının alındığı haftada borsa ve altın değer kaybederken dolar değer kazandı.
Hangi yatırım aracı ne kazandırdı?
Yalnızca kamuya açık önizleme esas alınarak hazırlandı.
Çalışma, yeni derlenen istihdam tahminlerini güncel üretim tahminleriyle birleştiren özgün bir veri setiyle Türkiye'de yetmiş yıllık bölgesel verimlilik yakınsamasını inceliyor.
İşgücünün tarımdan diğer sektörlere kayması ve sektör içi yakınsama sayesinde güçlü bir verimlilik yakınsaması yaşandı; buna karşın ekonomik faaliyetin toplamda yoğunlaşması sürdü ve belirgin bölgesel kümeler oluştu. Değişim-pay ayrıştırması, sektör bileşiminin bölgesel verimlilik farklarını kalıcı biçimde açıkladığını ve batı bölgelerinin hem sektör yapısında hem rekabet gücünde avantajlı olduğunu gösteriyor.
Concentration and convergence: Regional productivity in Türkiye, 1950–2020
Reuters'a göre S&P, Türkiye'nin durağan görünümlü BB- notunun 2023'ten bu yana kaydedilen önemli ilerlemeyi yansıttığını belirtiyor.
BB-S&P kredi notu
Kuruluştan Vartapetov, Mayıs 2028 seçimlerinin makroekonomik politikaları sınayabileceğini söyledi. S&P yatırım fonu krizini finansal istikrara geniş bir tehdit olarak değil, esas olarak bir yönetişim ve denetim sorunu olarak görüyor.
Turkey's policy shift on track despite slower disinflation, election test ...
Yalnızca kamuya açık önizleme esas alınarak hazırlandı.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, İran savaşının başlamasından bu yana ilk kez faiz indirerek bir haftalık repo oranını %37'den %36'ya çekti.
%36Politika faizi
Piyasa beklentisiyle uyumlu karar, eylülde yıllık enflasyonun %29,7 ile yaklaşık beş yılın en düşük düzeyine inmesinin ardından geldi; lira karara belirgin bir tepki vermedi. Banka, petrol fiyatlarındaki artışa karşın zayıf iç talebin fiyatları frenlediğini, ancak süren jeopolitik gerilimin enerji fiyatları üzerinden yukarı yönlü risk oluşturmaya devam ettiğini belirtti. FT'ye göre “Fonzi” diye anılan 18 milyar dolarlık fon skandalı tüketici güvenini de sarsmış olabilir: endeks ekimde %7,7 düşüşle 84,8'e indi ve üç yılın en sert kaybını yaşadı. Ekonomistlerin çoğu aralık toplantısında 100 baz puanlık yeni bir indirimle faizin yılı %35'te kapatmasını beklerken JPMorgan yıl sonu enflasyonunu %29,5 olarak tahmin ediyor.
TÜİK ile TCMB'nin birlikte yürüttüğü tüketici eğilim anketinden elde edilen verilerle hesaplanan tüketici güven endeksi ekim ayında bir önceki aya göre %7,7 azalarak 84,8 oldu.
TEPAV'ın kamu maliyesi notu, ilk dokuz ayda faiz giderlerinin %35,4 artışla 2,25 trilyon TL'ye çıktığını ve merkezi yönetim borç stokunun eylül itibarıyla yıllık %25 artışla 16,2 trilyon TL'ye ulaştığını gösteriyor.
2,25 trilyon TLFaiz giderleri
Borç/GSYH oranı uluslararası düzeylerin altında olsa da portföyün yalnızca %32'sinin sabit faizli TL borçtan oluşması kur, altın, faiz ve enflasyon şoklarına karşı kırılganlığı artırıyor. Not, eşel mobil sisteminin yıl sonuna kadar yaklaşık 450 milyar TL vergi kaybına yol açacağını tahmin ediyor ve kapsamlı vergi reformu, şarta bağlı yükümlülüklerin şeffaf raporlanması ve izlenebilir bir mali kural öneriyor.
Kamu Maliyesi Değerlendirme Notu - Sayı:3 | Ekim 2026
TEPAV'ın notuna göre 2025 verileriyle kira ve diğer konut giderleri düşüldüğünde yoksulluk oranı kiracılarda %37,2'ye, ev sahiplerinde %20,4'e çıkıyor.
%37,2Konut giderleri düşüldükten sonra kiracıların yoksulluk oranı
Gelirinin %40'ından fazlasını kiraya ayıran kiracıların payı 2019'daki %5,5'ten 2025'te %12,8'e yükseldi; TÜFE'deki gerçek kira ödemeleri ise 2026'nın ocak-ağustos ortalamasında yıllık %49,6 arttı. Yazarlar, medyan gelirin altındaki kiracı hanelerde kiranın gelirin %30'unu aşan kısmını karşılayacak, yıllık maliyeti 129,7 milyar TL olan bir kira desteği öneriyor.
Kira yükü ve konut maliyeti sonrası yoksulluk üzerine bir değerlendirme
H. Ekrem Cunedioğlu, Sercan Sevgili · TEPAV Değerlendirme Notu
Bloomberg'e göre Kanada Başbakanı Mark Carney ile Cumhurbaşkanı Erdoğan, iki ülke arasında ticaret müzakereleri başlatmayı ve enerji ile savunma alanlarında iş birliği yapmayı planlıyor.
Bloomberg HT'nin aynı gün aktardığına göre Erdoğan, Kanada ile ticaret hacmini 10 milyar dolara çıkarmayı hedeflediklerini söyledi.
Carney, Erdogan Plan Canada-Turkey Trade Talks, Partner on Energy and Defense
Yalnızca kamuya açık önizleme esas alınarak hazırlandı.
Bloomberg'e göre Norveç'in devlet varlık fonu, Türkiye'deki fon krizinden zarar gördüğünü ve Türk hisse senedi yatırımlarını incelemeye aldığını açıkladı.
Fonun genel müdür yardımcısı, kurumun bu süreçte failden çok mağdur konumunda olduğunu vurguladı.
Norway Wealth Fund Says It's a Victim of Turkey's Funds Crisis
Yalnızca kamuya açık önizleme esas alınarak hazırlandı.
Aselsan'ın Korkut namlulu hava savunma sistemi, bir saldırı dronunu 10 bin doların altında bir maliyetle düşürebildiği için Türk savunma ihracatının Körfez'e ve Ukrayna'ya açılmasında öne çıkıyor.
10 bin dolardan azDron başına imha maliyeti
Şirketin CEO'su Ahmet Akyol, FT'ye sistemin aralarında Ukrayna'nın da bulunduğu dokuz ülkede kullanıldığını söyledi; Ukrayna hava kuvvetleri bir birliğin Korkut ile donatıldığını doğruladı. Shahed tipi dronlara karşı kullanılan önleyici füzelerin birim maliyeti birkaç yüz bin dolardan birkaç milyon dolara kadar çıkarken Korkut'un programlanabilir mühimmatının tanesinin yaklaşık 1.000 dolar olduğu tahmin ediliyor. Yaklaşık 32 milyar dolarlık piyasa değeriyle Borsa İstanbul'un en değerli şirketi olan Aselsan, geçen yıl 10 milyar dolarlık ihracatla Türkiye'yi dünyanın 11. büyük silah ihracatçısı yapan sektörün merkezinde yer alıyor. Akyol, bekleyen siparişlerinin toplamı 30 milyar dolara yaklaşan şirkette yurt dışı satışların payının 2023'teki %8'den dörtte bire çıktığını, 2030 hedefinin ise %50 olduğunu belirtti.
ForInvest Haber'in aktardığına göre Fitch'in 21 Ekim 2026 tarihli Türk bankaları izleme raporunda, izlenen bankaların faaliyet kârının risk ağırlıklı varlıklara oranı ilk çeyrek sonundaki %3,9'dan ikinci çeyrek sonunda %2,6'ya geriledi.
%2,6Faaliyet kârı / risk ağırlıklı varlıklar
Fitch düşüşü İran savaşının ardından artan fonlama maliyetlerinin net faiz marjlarını daraltmasına, yükselen swap maliyetlerine ve faaliyet giderlerindeki enflasyon baskısına bağladı. Ortalama takipteki kredi oranı %3,3'ten %3,5'e çıkarken döviz mevduatının toplam mevduattaki payı %38,1'den %35,3'e indi; Fitch kârlılığın 2027'de faiz indirimleriyle toparlanmasını bekliyor.
Fitch: Türk bankalarının karlılığı geriledi, baskı 2026 boyunca sürecek
ForInvest Haber aktarımı (Fitch Ratings, Türk Bankaları İzleme Raporu)
Yalnızca kamuya açık önizleme esas alınarak hazırlandı.
TEPAV'ın bültenine göre merkezi yönetim bütçe açığı yılın ilk dokuz ayında yıllık %51,2 artışla 1 trilyon 840 milyar TL'ye ulaştı.
1 trilyon 840 milyar TLDokuz aylık bütçe açığı
Bu tutar, yıllık hedefin %67,8'ine karşılık geliyor. Temel senaryoda yıl sonu açığının 2,77 trilyon TL (GSYH'nin %3,2'si) ile OVP'deki 2,63 trilyon TL'yi aşacağı, üçüncü çeyrek eğilimi sürerse 3,26 trilyon TL'ye (%3,8) çıkacağı hesaplanıyor. Mart ayında başlayan eşel mobil sistemi nedeniyle akaryakıt ve doğal gaz ÖTV'sinin %44,1 düştüğü, KDV etkisiyle birlikte gelir kaybının 419-455 milyar TL'ye ulaşabileceği belirtiliyor.
Bloomberg'in bu incelemesi, Tera hissesinin yüzde 95 değer kaybetmesinden önce yöneticileri, yatırımcıları ve düzenleyicileri alarma geçiren şüpheli işlemleri ve görmezden gelinen uyarıları anlatıyor.
%95Tera hissesindeki çöküş
Tera, eylülde başlayan fon krizinin merkezindeki şirketlerden biri.
Before Tera's 95% Crash, Punches Were Thrown and Warnings Missed
Yalnızca kamuya açık önizleme esas alınarak hazırlandı.
Bloomberg'e göre JPMorgan'ın Türkiye'deki menkul kıymetler birimi, SPK'nın onayına bağlı olarak sermaye piyasası faaliyetlerini sonlandırmayı planladığını açıkladı.
Birim bu süreçte aracı kurum statüsünü de kaybedecek.
JPMorgan to Halt Securities Operations in Turkey Pending Regulator Approval
Yalnızca kamuya açık önizleme esas alınarak hazırlandı.
FT'deki yorum yazısı, endeks sağlayıcılarının Endonezya ve Türkiye gibi piyasalar üzerindeki artan baskısını ele alıyor.
Yazıda Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in taleplerin 'son derece makul' olduğunu söylediği aktarılıyor; yazara göre bu süreçten sıradan Endonezyalılar ve Türkler de kazançlı çıkabilir.
The rise of index vigilantes
Yalnızca kamuya açık önizleme esas alınarak hazırlandı.
AraştırmaReview of Middle East Economics and Finance
Çalışma, 2013-2023 dönemine ait yaklaşık 1,75 milyon firma-yıl gözleminden oluşan eşleştirilmiş işveren-çalışan ve bilanço verisiyle yaşlanmanın verimliliğe etkisini firma içindeki değişimlerden yararlanarak tahmin ediyor.
%8,3Verimlilik kaybı
50 yaş üstü çalışanların payındaki bir birimlik artış çalışan başına katma değeri yaklaşık %8,3 düşürüyor. Etki imalat ve rutin işlerin yoğun olduğu hizmetlerde %11 civarında, inşaat ve ticarette yarısı kadar, tarımda ise yok; kişiler arası etkileşimin yoğun olduğu işlerde verimlilik kaybı daha sınırlı kalıyor.
Workforce Aging and Firm Productivity: Evidence from Türkiye
Mahmut Ablay, Seren Özsoy · Review of Middle East Economics and Finance
Yükseker, Sert, Şahin ve Erköse, Türkiye'deki fındık üretiminin küresel fındık değer zincirindeki yerini Karadeniz kıyısındaki üç ilde çiftçiler, toptancılar ve mevsimlik göçmen tarım işçileriyle yapılan görüşmelere ve ikincil literatüre dayanarak inceliyor.
Küresel değer zincirinin parçası olmak gelir ve çalışma koşulları açısından olumlu sosyal sonuçlar doğurmamış; fındık tarımı büyük ölçüde mevsimlik göçmen işçilerin varlığı sayesinde sürdürülebiliyor. Uluslararası kalkınma kuruluşlarının tarım-gıda değer zincirlerinde ücretleri ve gelirleri artırma beklentisinin aksine, yazarlar hem çiftçiler hem de tarım işçileri için bir sosyal gerileme tablosu çiziyor.
A case of social downgrading? Hazelnut farmers and seasonal migrant workers in Turkey's hazelnut value chain
Deniz Yükseker, Huseyin Deniz Sert, Osman Şahin, Hüseyin Yener Erköse · New Perspectives on Turkey
TEPAV'ın notu, 17 Eylül 2026'da başlayan ve kamuoyunda fon krizi olarak anılan sermaye piyasası çalkantısını ekonomik güvenlik açısından ele alıyor.
131Tasfiye edilen fon sayısı
Halka açıklık oranı düşük hisselerde yoğunlaşan bazı fonların getirileri yeni yatırımcı çekmiş, ardından değerleme sorunları ve likidite sıkışması ortaya çıkmıştı; SPK yedi portföy yönetim şirketine ait 131 fonun tasfiyesine karar verdi ve bu fonların 455 bin 758 yatırımcısı bulunuyordu. Yazarlar, tasfiye edilen fonların büyüklüğüne ilişkin tahminlerin 800 milyar TL ile 890 milyar TL arasında değiştiğini, asıl etkinin sermaye piyasalarının güvenilirliği ve kurumlara güven üzerinde olacağını savunuyor.
TEPAV, fon krizi yaşanmasaydı politika faizinin 200 baz puan indirilerek %35'e çekilebileceğini, ancak krizin yarattığı belirsizlik nedeniyle faizin %37'de tutulmasının uygun olacağını belirtiyor.
%37Önerilen politika faizi
Notta eylülde yıllık enflasyonun %29,73 ile G20'nin en yükseklerinden biri olduğu, baz etkisi nedeniyle kasım ve aralıkta iyileşmenin durabileceği ve yıl sonu enflasyonunun güncellenmiş hedefi aşacağı değerlendiriliyor. TEPAV ayrıca OVP'deki 2027 sonu %21 hedefi ile TCMB'nin %15 hedefi arasındaki farkın güveni zayıflattığını vurguluyor.
TEPAV Para Politikası Değerlendirme Notu | Sayı:31 - Ekim 2026
Bakan Şimşek, Bloomberg HT ile Habertürk'ün ortak yayınında Fon Rehberi'nin uygulanmasının ertelenmeyeceğini ve serbest fonların TEFAS'ta işlem görmesinin gözden geçirildiğini söyledi.
647 milyar TLFonlardan net çıkış
Şimşek, geri ödeme sürecinde önce 10 milyon lira ve üzeri reel kazanç elde edenlere başvurulacağını, tasfiyede kamu kaynağı kullanılmayacağını belirtti; fonlardan net çıkışın 647 milyar lira olduğunu ve bankacılık sektörünün riskli fonlara doğrudan maruziyetinin çok sınırlı olduğunu ifade etti.
Şimşek: Fon Rehberi'nin uygulanması ertelenmeyecek
Yalnızca kamuya açık önizleme esas alınarak hazırlandı.
Öner, 2021-2026 döneminde politika faizinin banka kârlılığı ve kredi büyümesine etkisini BDDK, TCMB, TÜİK ve Türkiye Bankalar Birliği'nin toplulaştırılmış verileriyle, faiz ile kredi büyümesine bağlı zorunlu karşılıklar arasındaki ilişkiyi merkeze alarak inceliyor.
-%6,3Reel özkaynak kârlılığı
Sektörün özkaynak kârlılığı 2020'den bu yana kesintisiz olarak enflasyonun altında: reel kârlılık 2025'te toparlanarak -%2,8 olduktan sonra 2026'nın ilk yedi ayında yıllıklandırılmış -%6,3'e geriliyor. Kârlılığı faizin düzeyinden çok değişiminin yönü ve hızı belirliyor; Nisan 2026'da brüt net faiz marjındaki 86 baz puanlık düşüş ve TL kredi-mevduat farkındaki 230 baz puanlık daralma bu mekanizmayı yansıtıyor. Mayıs 2026'da KOBİ dışı TL kredilere getirilen sekiz haftalık %2 büyüme sınırı yıllık %13,7'lik nominal tavana karşılık gelse de gerçekleşen kredi büyümesi yıllıklandırılmış %34,2 ile bu sınırı belirgin biçimde aşıyor.
The Effect of Interest Rate Changes on Bank Profitability and Credit Growth: The Decoupling of Price and Quantity Instruments in Türkiye (2021-2026)
Citi Gelişen Piyasalar Strateji Başkanı Luis Costa, Türk lirasına yönelik kısa vadeli olumlu görüşlerini koruduklarını, ancak mevcut kur politikasının orta ve uzun vadede sürdürülebilirliğinin önemli bir soru işareti olduğunu söyledi.
50-100 baz puanBeklenen faiz indirimi
Costa, TCMB'den bir sonraki toplantıda 50 ila 100 baz puan arasında indirim beklediğini, son enflasyon verisi nedeniyle 100 baz puanı makul bulduğunu belirtti ve altı ila dokuz ay sonrası için çıkış stratejisini en büyük belirsizlik olarak gösterdi.
Citi'den Türk lirası değerlendirmesi
Yalnızca kamuya açık önizleme esas alınarak hazırlandı.
Bloomberg'e göre Tera Portföy ve Pusula Portföy'ün geri ödemelerde temerrüde düşmesiyle başlayan çıkışlar, resmî verilere göre fon sektörünün toplam portföy değerini 1,5 trilyon lira (30,3 milyar dolar) azalttı.
1,5 trilyon TLFon portföy değerindeki düşüş
Haber, krizin hızla büyüyen özel sektör tahvil piyasasına sıçrıyor olabileceğini ve küçük şirketlerin finansmana erişimini zorlaştırabileceğini vurguluyor.
Turkey's Fast-Growing Corporate Bond Market Grapples With Funds Crisis Fallout
Yalnızca kamuya açık önizleme esas alınarak hazırlandı.
Reuters'a göre MSCI'ın, Türkiye'deki yatırım fonu krizinin ortasında bazı endeks değişikliklerini dondurması Türk hisselerinde %3'ü aşan bir düşüşe yol açtı.
%3'ten fazlaHisse senetlerindeki düşüş
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, düzenleyicilerin piyasayı güçlendirecek önlemleri uyguladığını söyledi.
Turkish stocks drop more than 3% after MSCI freezes certain ...
Yalnızca kamuya açık önizleme esas alınarak hazırlandı.
EBRD, Akbank'ın düzenlediği 45 milyon avroluk paketin parçası olarak römorkör üreticisi Sanmar'a 22,5 milyon avroluk kredi sağladı; kredi EBRD ile Akbank arasındaki risk paylaşım mekanizması kapsamında veriliyor.
22,5 milyon avroEBRD kredisi
Finansman, tamamen elektrikli römorkörlerin üretimini artırmak için gereken işletme sermayesinde ve şirketin kendi elektrik tüketimini karşılayacak 5 MW'lık güneş santralinin yapımında kullanılacak. Her elektrikli römorkörün dizel muadillerine göre yılda yaklaşık 1.800 ton CO2 eşdeğeri emisyonu azaltması bekleniyor.
Bakan Şimşek, fonlarda koordineli işlemler dahil sermaye piyasası suçlarına karşı yasal çerçevenin 2027 başına kadar tamamlanmasını planladıklarını açıkladı.
Şimşek, SPK'nın fonlara yoğunlaşma sınırları getirdiğini ve ödünç işlemlerinin artık organize piyasalarda ve teminatlı olarak yapılması gerektiğini hatırlattı.
Şimşek'ten fon açıklaması: Yasal düzenlemeleri 2027 başına kadar tamamlamayı planlıyoruz
Yalnızca kamuya açık önizleme esas alınarak hazırlandı.
CNBC, MSCI'ın 15 Ekim'de Türk hisse senetlerine ilişkin bazı endeks değişikliklerini derhal ve ikinci bir duyuruya kadar dondurmasının Türk şirketleri açısından sonuçlarını ele alıyor.
Habere göre MSCI, Haziran 2027'ye kadar yeterli ilerleme görülmezse Türkiye'nin yükselen piyasadan sınır ya da bağımsız piyasa sınıfına taşınması için danışma süreci açabilir.
Stock fixing scandal could see Turkish companies frozen out of global indexes
Yalnızca kamuya açık önizleme esas alınarak hazırlandı.
Çalışma, Ocak 2006-Nisan 2026 dönemine ait aylık genel bütçe verilerini kullanarak reel vergi gelirleri ile faiz dışı harcamalar arasındaki nedenselliğin yönünü zamanla değişen Granger testiyle inceliyor.
Bulgular, bu ilişkinin yönünün dönemler arasında değiştiğini gösteriyor: 2015'e kadar ayrışma, 2015'ten sonra vergilerden harcamalara, 2019'daki yavaşlama sırasında harcamalardan vergilere doğru bir ilişki, salgında yeniden ayrışma ve 2022 başından itibaren mali eşzamanlılık görülüyor. Bu dönemler; seçim takvimleri, vergi afları ve deprem sonrası mali sıkılaştırma gibi politika evreleriyle örtüşüyor.
Revisiting the tax-spend nexus in Türkiye: evidence from time-varying Granger causality
Bloomberg'e göre MSCI, küçük ölçekli halka açık şirketlerle bağlantılı fonlarda olası koordineli işlemleri gerekçe göstererek Türkiye endekslerindeki bazı değişiklikleri dondurdu.
Haziran 2027MSCI'ın ilerleme için verdiği süre
Endeks sağlayıcısı, Haziran 2027'ye kadar belirgin bir ilerleme görülmezse Türkiye'nin yükselen piyasadan sınır ya da bağımsız piyasa statüsüne düşürülmesi için danışma süreci başlatabileceğini bildirdi.
MSCI Freezes Turkey Indexes as Fund Turmoil Fuels Scrutiny
Yalnızca kamuya açık önizleme esas alınarak hazırlandı.
Hazine ve Maliye Bakanlığı verilerine göre merkezi yönetim bütçesi eylül ayında 532,2 milyar TL açık verdi; gelirler 1 trilyon 253,1 milyar TL, giderler 1 trilyon 785,4 milyar TL oldu.
532,2 milyar TLBütçe dengesi (açık)
Faiz dışı açık 269,2 milyar TL olarak açıklandı. Ocak-eylül döneminde bütçe açığı 1 trilyon 840,3 milyar TL, faiz dışı fazla 410,8 milyar TL olarak gerçekleşti.
Hazine ve Maliye Bakanlığı verilerine göre merkezi yönetim bütçesi eylülde 532,2 milyar lira açık verdi; bu yılın en yüksek aylık açığı oldu.
532,2 milyar TLEylül bütçe açığı
Eylülde harcamalar 1 trilyon 785,4 milyar lira, gelirler 1 trilyon 253,1 milyar lira olarak gerçekleşti; ocak-eylül döneminde birikimli açık 1 trilyon 840,3 milyar liraya ulaştı.
Bütçede yılın en yüksek aylık açığı
Yalnızca kamuya açık önizleme esas alınarak hazırlandı.
Bloomberg'in görüşmeler hakkında doğrudan bilgi sahibi kişilere dayandırdığı habere göre TCMB Başkanı Fatih Karahan, Bangkok'taki IMF ve Dünya Bankası toplantılarında yatırımcılara, uzun vadede daha sert bir değer kaybını önlemek için liranın daha hızlı zayıflamasına izin verildiğini söyledi.
Karahan'ın, iktisadi faaliyetin zayıflamasıyla kurdan enflasyona geçişin azaldığını ve bunun kur ayarlamasının zamanlamasını belirlediğini anlattığı aktarıldı.
Turkey Lets Lira Fall Quicker to Avoid Future Devaluation Risk
Yalnızca kamuya açık önizleme esas alınarak hazırlandı.
IMF'nin Ekim 2026 Dünya Ekonomik Görünüm raporunun istatistik ekine göre Türkiye ekonomisinin 2025'teki %3,7'lik büyümenin ardından 2026'da %2,7, 2027'de %3,6 büyümesi bekleniyor; Hürriyet Daily News'e göre 2026 tahmini temmuzdaki %2,9'dan indirildi.
%2,72026 büyüme tahmini
Yıllık ortalama tüketici enflasyonu 2026 için %31,2, 2027 için %26,5 olarak öngörülüyor; yıl sonu enflasyon tahminleri ise sırasıyla %29,9 ve %23,7. Cari açığın 2026'da GSYH'nin %2,9'una çıkması, 2027'de %2,4'e gerilemesi bekleniyor. Nisan raporuna göre büyüme tahmini düşerken enflasyon tahminleri belirgin biçimde yükseldi.
World Economic Outlook, October 2026: Resilience Under Strain, Urgent Choices
TCMB'nin ödemeler dengesi notuna göre cari işlemler hesabı ağustosta 4.053 milyon dolar fazla verdi; altın ve enerji hariç fazla 8.205 milyon dolar oldu.
4.053 milyon dolar fazlaCari işlemler dengesi
Yıllıklandırılmış cari açık yaklaşık 42,1 milyar dolar, hizmetler dengesinden net giriş ise ayda 9.711 milyon dolar olarak kaydedildi. TCMB belgesinde yayım tarihi yazmadığı için tarih, verinin 13 Ekim 2026'da duyurulduğunu gösteren Foreks haber adresinden alındı.
TCMB'nin ödemeler dengesi verilerine göre cari işlemler hesabı ağustosta 4,05 milyar dolar fazla verdi ve Bloomberg anketindeki 3,8 milyar dolarlık beklentiyi aştı.
4,05 milyar dolar fazlaCari denge
Altın ve enerji hariç cari denge ise 8,21 milyar dolar fazla kaydetti.
Cari dengede yeniden aylık fazla
Yalnızca kamuya açık önizleme esas alınarak hazırlandı.
Bloomberg HT'nin aktardığına göre IMF, Dünya Ekonomik Görünüm raporunun ekim sayısında Türkiye ekonomisinin bu yıl %2,7, gelecek yıl %3,6 büyümesini bekliyor.
%2,7IMF 2026 büyüme tahmini
Bu, temmuzdaki %2,9'luk 2026 tahmininden aşağı yönlü bir revizyon anlamına geliyor.
IMF, Türkiye ekonomisinin bu yıl yüzde 2,7 büyümesi bekleniyor
Yalnızca kamuya açık önizleme esas alınarak hazırlandı.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, fon krizindeki sorunun sistemin geneline yayılmaması için tasfiye kararının hızla alındığını ve tasfiye sürecinde kamu kaynağı kullanılmayacağını söyledi.
Yılmaz, ilgili kanunun ekim ayında yasalaşmasının hemen ardından yatırımcılara ödemelerin başlamasını beklediklerini belirtti.
Yılmaz: Ekim'de kanun çıkar çıkmaz ödemelerin yapılacağını değerlendiriyoruz
Yalnızca kamuya açık önizleme esas alınarak hazırlandı.
Makale, 20. yüzyıl başında Osmanlı-İran ticaretini Tebriz'de kurulan Osmanlı Ticaret Odası üzerinden, ağırlıkla birincil kaynaklara dayanarak inceliyor.
Dışişleri personelinin desteği ve Tebriz'deki Osmanlı tebaasının çabasıyla kurulan oda, İran'daki ilk ticaret odalarından biri oldu ve ticari ilişkilere canlılık kattı. Bürokratik değişiklikler, İran'daki iç karışıklık ve Birinci Dünya Savaşı girişimin sürekliliğini engelledi.
The Ottoman-Iran The Tabriz Ottoman Chamber of Commerce in the Context of Trade Relations with Iran
Aydın Çakmak, Kurtuluş Demirkol · Archiv orientální, cilt 94
Dünya Bankası, son dört yılda garanti ve altyapı finansmanı yoluyla Türkiye’ye nasıl özel sermaye çekildiğini örneklerle anlatıyor.
Bankaya göre küçük işletmeler için sağlanan 868 milyon dolarlık garanti, 1,74 milyar dolarlık özel sektör finansmanının önünü açtı. İlk beş ayda 8 bin işletmeye ve bu işletmelerdeki 200 bin çalışana ulaşıldığı belirtiliyor.
Türkiye Turns Private Capital into Jobs, Infrastructure, and Growth
Sanayi üretimi 2026 yılının ağustos ayında geçen yılın aynı ayına göre %1,9 azaldı.
-%1,9Sanayi üretimi (yıllık)
Madencilik ve taş ocakçılığında üretim yıllık %1,7, elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme sektöründe %1,3 artarken imalat sanayisinde %2,5 azaldı. Bülten, sanayi üretiminin aylık bazda da %1,0 azaldığını gösterdi.
Bloomberg'e göre AK Parti milletvekilleri cuma günü, portföy yönetim şirketlerinin yöneticilerini tasfiye edilen fonlardaki kayıpların telafisinden ve yatırımcılara geri ödemeden sorumlu tutacak bir kanun teklifini Meclis'e sundu.
1 milyon TLKişi başı azami ara ödeme
Teklife göre yatırımcılar kişi başı 1 milyon liraya (yaklaşık 20.266 dolar) kadar ara ödeme alacak; net yatırımı bu tutarın altında olanlar paralarının tamamını geri alacak.
Turkey Drafts Law to Make Fund Managers Liable for Liquidations
Yalnızca kamuya açık önizleme esas alınarak hazırlandı.
Çalışma, Ocak 2010-Aralık 2023 döneminde Türkiye'nin 5 yıllık CDS primi ile aylık ihracat arasındaki ilişkiyi genişletilmiş ARDL yaklaşımıyla inceliyor.
Uzun dönemde CDS katsayısı istatistiksel olarak anlamsız, bir ay gecikmeli kısa dönem katsayısı ise negatif. Uzun dönemde TÜFE ihracatla negatif, BIST 100 pozitif ilişkili.
The Impact of Sovereign Credit Default Swap ( CDS ) Premiums on Export Stability in Türkiye
Fatih SELAMCI, Gencay Karakaya, İrfan Ersin, Sami Küçükoğlu · Pacific Economic Review
EBRD, Türkiye'nin en büyük bağımsız elektrik üreticilerinden Enerjisa Üretim'e 150 milyon dolara kadar sürdürülebilirlik bağlantılı kredi sağladı.
150 milyon dolara kadarKredi tutarı
Krediyle, yenilenebilir enerji yatırımlarında kullanılan kısa vadeli borçların uzun vadeli finansmanla yenilenmesi ve şirketin bilançosunun güçlendirilmesi amaçlanıyor. Şirket 37 santralde yaklaşık 4,7 GW kurulu güce sahip; EBRD 2009'dan bu yana Türkiye'de 25 milyar avronun üzerinde yatırım taahhüdünde bulundu.
EBRD loan to Enerjisa Üretim supports resilience, renewables
TEPAV'ın SGK'nın temmuz verilerine dayanan bülteni, insan sağlığı hizmetlerinde 4/a kapsamındaki ücretli kadın çalışan sayısının bir yılda %5,7 (32 bin) azalarak 532 bin 400'e indiğini gösteriyor.
26,16 milyonToplam sigortalı istihdam
Toplam sigortalı istihdam yıllık %1,3 düşüşle 26,16 milyona geriledi; bu düşüş büyük ölçüde Temmuz 2025'te yapılan tek seferlik çiftçi kayıtlarının yarattığı baz etkisinden kaynaklanıyor ve çiftçiler hariç tutulduğunda istihdam %1 artıyor. Yıllık en büyük kayıplar giyim imalatı ve sağlık hizmetlerinde, en büyük artışlar ise perakende ticaret ve kara taşımacılığında görüldü.
Bloomberg HT'nin TCMB verilerine dayanan haberine göre brüt rezervler 2 Ekim haftasında 3,8 milyar dolar azalarak 167,4 milyar dolara geriledi ve yaklaşık iki ayın en düşük düzeyine indi.
167,4 milyar dolarBrüt rezervler
Aynı haftada net rezervler ise sınırlı artışla 53,8 milyar dolar civarına çıktı.
TCMB'nin brüt rezervleri 2 ayın en düşük seviyesinde
Yalnızca kamuya açık önizleme esas alınarak hazırlandı.
Bakan Şimşek, İstanbul'daki bir konuşmasında TEFAS'a açık 17 fonun tasfiyesinin tamamlandığını ve yaklaşık 43 bin fon yatırımcısının parasının ilgili bankalara yatırıldığını söyledi.
17Tasfiyesi tamamlanan TEFAS fonu
Şimşek, 131 fonda sorun bulunduğunu kabul ederek yeni bir kanun teklifinin kısa süre içinde Meclis'e geleceğini belirtti.
Bakan Şimşek: 43 bin fon yatırımcısının paraları yatırıldı
Yalnızca kamuya açık önizleme esas alınarak hazırlandı.
Okan Akarsu ve arkadaşları, katılımcılara son resmî verileri gösterdikten sonra 12 ay sonrası enflasyon, dolar/TL kuru ve konut fiyatı artışı beklentilerini soran TCMB Hanehalkı Beklenti Anketi'ni tanıtıyor ve Ocak-Ağustos 2026 uygulamalarına dayanarak yedi temel bulgu sunuyor.
Haneler kendilerine gösterilen resmî oranların çok üzerinde enflasyon bekliyor, ancak beklentiler ve görüş ayrılığı dönem boyunca geriliyor; sosyoekonomik farklar beklentilerdeki değişkenliğin %5'inden azını açıklıyor. Yurt içi riskleri öne çıkaran ya da gıda fiyatlarının ve kiraların en hızlı artacağını düşünen haneler belirgin biçimde daha yüksek enflasyon bekliyor; enflasyon, kur ve konut fiyatı beklentileri birlikte hareket ediyor. Kredi başvurusu yapanların enflasyon beklentisi daha yüksek; borçlanmaktan vazgeçenlerin beklentisi de en az bu düzeyde. Her on kişiden sekizi atıl parasını altına ya da gayrimenkule yatıracağını söylerken yüksek faiz ortamında vadeli mevduatı seçenlerin payı iki katından fazla artıyor.
A New Household Expectations Survey for Turkiye: Stylized Facts under High Inflation
Okan Akarsu, Emrehan Aktug, Talha Cakir · SSRN çalışma tebliği
AraştırmaReview of Middle East Economics and Financeabonelik
Çalışma, AB'nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması'nın 1 Ocak 2026'da tam olarak yürürlüğe girmesinin hemen öncesinde Türk çelik üreticilerinin yenilenebilir enerjiye geçiş tercihlerini kesikli seçim deneyiyle ölçüyor.
yaklaşık %20Bir aylık fiyat garantisinin telafi ettiği fiyat farkı
Firmalar uzun vadeli fiyat garantisi ve basit ödeme yapısını güçlü biçimde tercih ediyor; bir aylık fiyat garantisi, geleneksel ve yenilenebilir enerji arasındaki fiyat farkının yaklaşık %20'sini telafi ediyor. Basit ödeme yapısı için ödeme isteği fiyat farkının tamamını aşıyor.
Strategic Preferences for Renewable Energy Adoption: Firm-Level Evidence From Turkish Steel Producers
Aylin Ingenc Eker, Shihomi Ara, Serdar Sayan · Review of Middle East Economics and Finance
Dünya Bankası'nın Ekim 2026 Makro Yoksulluk Görünümü, istikrar programının sürdüğünü ancak dezenflasyonun yavaşladığını ve bölgesel gerilimlerin rezerv birikimini kesintiye uğrattığını belirtiyor.
%2,82026 büyüme tahmini
Büyümenin 2025'teki %3,7'den 2026'da %2,8'e gerilemesi, 2027'de toparlanarak %3,8'e yükselmesi bekleniyor; yıl sonu enflasyon tahmini %29,3. Rapora göre swap hariç net rezervler ağustos sonunda 55,9 milyar dolara inmişti; şubattaki çatışma öncesinde bu rakam 80 milyar dolar civarındaydı. Banka, sıkı politikaların sürdürülmesini, maliye disiplinini ve kırılgan hanelerin korunmasını öncelikli görüyor.
Macro Poverty Outlook: Türkiye (October 2026)
World Bank Macro Poverty Outlook, Annual Meetings 2026
Bloomberg'e göre FTSE Russell, eylüldeki fon krizinin hisse fiyatlarını çökertmesinin ardından yaptığı değerlendirmede Türkiye'yi gelişmiş yükselen piyasa sınıfında tuttu.
Endeks sağlayıcısı, halka açıklık verilerinin kalitesi konusunda Borsa İstanbul ve SPK ile görüşmelerini sürdürüyor.
FTSE Russell Keeps Turkey's Advanced Emerging Market Status
Yalnızca kamuya açık önizleme esas alınarak hazırlandı.
Reuters'a göre Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan salı günü, verilerin bazı yatırım fonlarını kapsayan krizin yayılma riski taşımadığını gösterdiğini söyledi.
Karahan, bankanın gerektiğinde müdahale etmeye hazır olduğunu belirtti.
Turkey's central bank says no contagion risk from fund crisis and is ready to intervene
Yalnızca kamuya açık önizleme esas alınarak hazırlandı.
Leo Ayala, Türkiye'nin Temmuz 2026'dan bu yana ABD'nin zorla çalıştırmayla mücadele amacıyla Section 301 kapsamında uyguladığı %12,5'lik gümrük tarifesiyle karşı karşıya olduğunu, Japonya, AB ve Güney Kore gibi ortakların ise toplam tarife yükünü sınırlayan anlaşmalar yaptığını yazıyor.
%12,5ABD tarifesi (Section 301)
Yazara göre ABD-Türkiye mal ticareti 2025'te yaklaşık 36,8 milyar dolar oldu ve 2019'da konan 100 milyar dolarlık hedefin çok altında kaldı; Türkiye'nin ABD'ye yıllık çelik ihracatı 1 milyar doları aşıyor. Ayala, Türkiye'nin pazar erişimi, tedarik zinciri denetimi ve düzenleyici kurumlar arasında iş birliği karşılığında daha öngörülebilir gümrük tarifelerinden yararlanacağı geçici bir anlaşma öneriyor.
Beyond tariffs: The US–Turkey trade relationship needs a bigger bargain
Anadolu Ajansı'na dayanan Bloomberg haberine göre savcılar bankalardan, AK Parti'nin eski genel başkan yardımcısıyla bağlantılı varlıkları devretmelerini istedi.
Talep, Fatma Betül Sayan Kaya ve eşinin gönüllü ödeme mekanizması kapsamında yaptığı başvurunun incelenmesinin ardından geldi.
Turkish Politician Asked to Return Gains in Fund Crisis, AA Says
Yalnızca kamuya açık önizleme esas alınarak hazırlandı.
Reuters'a göre Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan salı günü, arz yönlü baskıların hafiflemesi halinde dezenflasyonun yeniden ivme kazanmasını beklediğini söyledi.
Karahan, öncü göstergelerin kira enflasyonundaki yavaşlamanın süreceğine işaret ettiğini de belirtti.
Turkey central bank governor says disinflation to regain pace ...
Yalnızca kamuya açık önizleme esas alınarak hazırlandı.
TÜİK verilerine göre tüketici fiyatları eylül ayında aylık %1,84, yıllık %29,73 arttı.
%29,73Yıllık TÜFE
Geçen yılın aralık ayına göre artış %24,32, on iki aylık ortalamalara göre artış %31,49 oldu. Ana harcama gruplarında yıllık artış gıda ve alkolsüz içeceklerde %27,62, ulaştırmada %35,10, konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlarda %39,99 olarak gerçekleşti.
Yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE) 2026 yılının eylül ayında bir önceki aya göre %2,07, geçen yılın aynı ayına göre %27,38 arttı.
%27,38Yıllık Yİ-ÜFE
Endeksin geçen yılın aralık ayına göre artışı %23,38 oldu. Sanayi sektörleri arasında imalatta yıllık artış %29,09, madencilik ve taş ocakçılığında %34,15 olarak açıklandı.
Habere göre yıllık tüketici enflasyonu eylülde %29,7’ye geriledi; ağustosta %31,5 düzeyindeydi.
Bloomberg’in 18 ekonomistle yaptığı ankette medyan beklenti %30,3 olduğundan, açıklanan oran beklentinin altında kaldı. Bu oranlar, haberin önizlemesinde bir ondalık basamağa yuvarlanarak verilmiştir.
Surprise Slowdown in Turkish Prices Makes Case for Rate Cut
Baris Balci, Beril Akman
Yalnızca kamuya açık önizleme esas alınarak hazırlandı.
BofA Securities ekonomisti Hande Küçük'e göre eylüldeki çalkantı sırasında TEFAS platformundaki fonlardan yaklaşık 743 milyar lira (15 milyar dolar) çıkış oldu.
yaklaşık 743 milyar TLTEFAS'tan eylül çıkışı
Bloomberg'in aktardığı nota göre bu çıkışların büyük bölümü sistemi terk etmek yerine banka mevduatına yöneldi.
Turkey Fund Outflows Mostly Moved to Bank Deposits, BofA Says
Yalnızca kamuya açık önizleme esas alınarak hazırlandı.
Ticaret Bakanı Ömer Bolat'ın açıkladığı verilere göre eylülde ihracat yıllık %15,4 artışla 26 milyar dolara, ithalat %5,9 artışla 31,2 milyar dolara ulaştı; dış ticaret açığı %24,8 azalarak 5,2 milyar dolara indi.
26 milyar dolarEylül ihracatı
Bolat, son 12 aylık ihracatın 283,7 milyar dolarla 282 milyar dolarlık yıllık hedefi yılın bitmesine üç ay kala aştığını söyledi. TİM Başkanı Mustafa Gültepe ise miktar bazında ihracatın %0,6 gerilediğine dikkat çekti.
Ticaret Bakanı Bolat, Eylül ayı dış ticaret verilerini açıkladı
Yalnızca kamuya açık önizleme esas alınarak hazırlandı.
Reuters'ın açıklayıcı yazısına göre söz konusu fonlar, liranın değer kaybına ve yüksek enflasyona karşı yüksek getiri arayan yaklaşık yarım milyon yatırımcının katılımıyla üç yılda 20 milyar doları aşan bir büyüklüğe ulaştı.
20 milyar doların üzerindeFonların ulaştığı büyüklük
Düzenleyici kurumlar geçen ay yedi portföy yönetim şirketine ait 131 fonun tasfiyesine karar verdi. Ağustos sonu itibarıyla Tera ve Pusula, yönettikleri varlıkların büyüklüğü bakımından sektörde sırasıyla altıncı ve sekizinci sıradaydı. JPMorgan analistleri, krizin Türkiye için 2026 yılına ilişkin %3'lük büyüme tahmini üzerinde ciddi aşağı yönlü risk oluşturduğunu belirtiyor. SPK, tasfiyenin altı ay süreceğini açıkladı.
Explainer: How Turkey's investment fund bubble burst
Yalnızca kamuya açık önizleme esas alınarak hazırlandı.
Bloomberg'e göre SPK, yüksek kazanç elde eden yatırımcıların gönüllü olarak para iade edebilmesi için kamuya ait Birleşik Fon Bankası'nda özel hesaplar açtı.
yaklaşık 20 milyar dolarTasfiye edilecek fonlardaki yatırım
Bu adım, tasfiyesine karar verilen 100'den fazla fona yatırılmış yaklaşık 20 milyar doların bir kısmını geri kazanma çabasının parçası.
Turkey Wants Fund Investors to Give Back 'Excessive' Profits
Yalnızca kamuya açık önizleme esas alınarak hazırlandı.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, sorunlu portföy yönetim şirketlerinin ve ilgili fonların karantinaya alındığını, bu fonların tasfiye ve çözümleme sürecinin başladığını açıkladı.
Şimşek fon piyasasında sistemik bir sorun bulunmadığını, amacın sorunun sistemin geri kalanına bulaşmasını önlemek olduğunu söyledi.
Yalnızca kamuya açık önizleme esas alınarak hazırlandı.
Raju, Aralık 2024'te Esad yönetiminin düşmesinin ardından Türkiye'de geçici koruma altındaki kayıtlı Suriyeli nüfusun nasıl değiştiğini inceliyor.
-509 binKayıtlı Suriyeli nüfusun önceki eğilimden farkı
Çalışma, 81 ilin Ocak 2024-Haziran 2026 dönemine ait aylık idari verilerini kullanıyor; Ekim-Kasım 2024'te ülke genelindeki adres doğrulama ve kayıt temizliğiyle aynı döneme denk gelen düşüşü ayrı ele alıyor. Nüfus Aralık 2024'ten önce de azalırken bu tarihten sonra düşüş belirgin biçimde hızlandı. Haziran 2026'da kayıtlı nüfus, düzeltilmiş olay öncesi eğilimin öngördüğü düzeyin yaklaşık 509 bin altına indi. Düşüş 2025'in ikinci yarısında en yüksek düzeyine ulaştı ve 2026 başında yavaşladı. Kayıtlı nüfus 81 ilin 77'sinde azaldı; sayı olarak en büyük kayıplar en çok Suriyeliye ev sahipliği yapan illerde, önceki eğilime göre oransal düşüşler ise genellikle Suriye sınırından uzak illerde daha büyük oldu.
Türkiye's Syrian Population after the Fall of Assad: National and Provincial Changes in the Registered Population
Çalışma, TÜİK'in 2022 Türkiye Çocuk Araştırması mikro verileriyle 2-17 yaşındaki çocuklarda annenin eğitiminin fazla kilo ve obeziteye nedensel etkisini, 1997 zorunlu eğitim reformunu araç değişken olarak kullanarak inceliyor.
Annenin eğitim düzeyinin daha yüksek olması fazla kilo ve obezite olasılığını azaltıyor görünse de tahminler istatistiksel olarak anlamlı değil. Beslenme, egzersiz ve elektronik cihaz kullanımı üzerinde de anlamlı etki bulunmuyor.
Maternal Education and Childhood Obesity in Türkiye: Is There A Causal Link?
H. Deniz Karaoglan Yurtseven, Meltem Dayioglu Tayfur · ERF Working Paper No. 1838
Çalışma, 2017'de başlayan otomatik katılım sisteminin (OKS) gönüllü Bireysel Emeklilik Sistemi katkılarını ne ölçüde ikame ettiğini tüm BES ve OKS planlarını kapsayan idari verilerle inceliyor.
%21Gönüllü katkıdaki azalışla dengelenen otomatik katkı payı
45 yaş uygunluk sınırı ve katılım zamanlamasındaki farklılıklardan yararlanan bulanık farkların farkı tasarımına göre OKS, katılımcı başına reel aylık gönüllü katkıyı yaklaşık 22 TL azaltıyor; yeni otomatik katkıların yaklaşık %21'i bu düşüşle dengeleniyor. Kısmi dışlamaya rağmen katılımcı başına reel aylık toplam emeklilik katkısı yaklaşık 82 TL artıyor; dışlama düşük eğitimli ve düşük gelirli çalışanlarda daha yüksek.
Does Automatic Enrollment Crowd Out Voluntary IPS Contribution? Evidence from Türkiye
Sadettin Haluk Çitçi, Yunis Dede, Halit Yanikkaya · ERF Working Paper No. 1840
Genel ticaret sistemi kapsamında derlenen geçici verilere göre ihracat ağustos ayında geçen yılın aynı ayına göre %8,1 artarak 23 milyar 467 milyon dolar, ithalat %10,5 artarak 28 milyar 706 milyon dolar oldu.
23 milyar 467 milyon dolarİhracat
Ocak-ağustos döneminde ihracat %4,0 arttı, ithalat %5,3 arttı.
Mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranı ağustos ayında bir önceki aya göre 0,3 puan azalarak %7,8 oldu.
%7,8İşsizlik oranı (MEA)
İşsiz sayısı bir önceki aya göre 106 bin kişi azalarak 2 milyon 740 bin kişi oldu. TÜİK'e göre işsizlik oranı erkeklerde %6,6, kadınlarda %10,1 olarak tahmin edildi.
IFC, Doğuş Çay'a iki yılı ödemesiz sekiz yıl vadeli 100 milyon avroluk kredi sağladı.
100 milyon avroKredi tutarı
Finansman cips ve salça üretim kapasitesinin artırılmasında, tohum üretimi ve depolama altyapısında ve Türkiye genelinde dağıtım ile lojistiğin geliştirilmesinde kullanılacak. IFC'ye göre yatırım gıda işleme, lojistik ve tarımda yaklaşık 3.400 doğrudan ve dolaylı istihdamı destekleyecek; şirket sözleşmeli üretimle 50 binden fazla çiftçiyle çalışıyor.
World Bank Group Invests in Doğuş Çay to Support Food Manufacturing and Farmers in Türkiye
Çalışma, seçilmiş 176 X hesabının Ocak 2022-Aralık 2023 dönemindeki 610.422 paylaşımını Türkçe dil modelleriyle sınıflandırarak sosyal medyadaki duyarlılığın BIST 100 ve BIST 30 ile ilişkisini inceliyor.
610.422İncelenen paylaşım
Duyarlılık, getirilerin yönüyle ilişkili bulunmuyor; fiyat hareketlerinin büyüklüğüyle olan ilişkisi ise haftalık ve aylık verilerde güçleniyor. Öngörü gücü ekonomi ve finans içerikli paylaşımlarda yoğunlaşıyor. İlişki, özellikle 2023 seçim döneminde piyasa koşullarına göre değişiyor.
From Tweets to Trades: Analyzing the Influence of Public Mood over Stock Market Performance in Turkiye
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 18 milyar dolarlık borsa skandalının etkisini sınırlamaya çalışırken ekonominin sağlam olduğunu ve piyasayı manipüle edenlerin hesap vereceğini söyledi.
18 milyar dolarSkandalın büyüklüğü
Bir gün önce AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Fatma Betül Sayan Kaya istifa etti. İstifa, bir muhalefet politikacısının Kaya ve eşinin skandalla bağlantılı hisse işlemlerinden kazanç sağladığını öne sürmesinin ardından geldi. Tera Portföy'ün fonlarında başlayan geri ödeme sorunu diğer portföy yöneticilerine yayıldı ve 131 fondaki 450 binden fazla yatırımcının birikimini etkiledi; İş Bankası ile Ziraat Bankası'nın yürüttüğü tasfiye altı aya kadar sürebilir. Analistler, olası ağır kayıpların yüksek enflasyondan ve reel ücretlerdeki düşüşten etkilenen seçmenler nezdinde Erdoğan'ın konumunu zayıflatabileceğini belirtiyor. BIST-100 pazartesi %2 daha düşerek iki hafta önce hızlanan satışlardaki kaybını yaklaşık %11'e çıkardı, ancak döviz piyasası sakin kaldı.
Erdoğan bids to contain fallout from Turkey’s $18bn stock market scandal
Reuters'ın medya haberlerine dayandırdığı bilgiye göre Türkiye, yatırım fonlarına yönelik soruşturma kapsamında 46 şirkete getirilen mal varlığı dondurma kararlarını pazartesi günü kaldırdı.
46Mal varlıkları üzerindeki dondurma kararı kaldırılan şirket sayısı
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, piyasayı bozan işlemlere karşı yasal süreçlerin sürdüğünü söyledi.
Turkey lifts asset freezes on 46 companies in market probe, media ...
Yalnızca kamuya açık önizleme esas alınarak hazırlandı.
The Economist'in kısa değerlendirmesine göre olağanüstü getirilerle borsayı rekora taşıyan yatırım fonlarının çöküşü, geçen hafta iki günde Türk piyasasında yaklaşık 30 milyar dolarlık değer kaybına yol açtı.
yaklaşık 30 milyar dolarİki günde silinen piyasa değeri
Birkaç portföy yöneticisi, yatırımlarını nakde çevirmek isteyenlere ödeme yapamadı ve Ponzi benzeri olduğu iddia edilen yapıların ayrıntıları ortaya çıktı. Hisse fiyatları o zamandan bu yana dengelendi; kriz tahvil veya döviz piyasalarına yayılmadı. Buna rağmen çok sayıda finans yöneticisi piyasa manipülasyonu suçlamasıyla gözaltına alındı. Şüpheli banka transferlerine yönelik soruşturma yeni gözaltılara yol açabilir. Düzenleyici kurum, yaklaşık 18 milyar dolarlık varlığı bulunan 131 fonu tasfiye etme kararı aldı. En az 450 bin yatırımcı, birikimlerinde ciddi kayıp ve paralarını geri almak için uzun bir bekleyişle karşı karşıya.
AraştırmaInternational Journal of Development Issuesabonelik
Çalışma, erken sanayisizleşme, teknolojik gelişmenin sınırlı kalmasını ve verimliliğin durağanlığını orta gelir tuzağından çıkışın önündeki başlıca engeller olarak ele alıyor ve 1989-2019 için kalibre edilen bir sistem dinamiği modeliyle 2049'a kadar senaryolar üretiyor.
%20'nin üzeriReform senaryosunda imalat payı
Kurumsal kalitede iyileşme olmadan yalnızca kurdaki değer kaybına dayanan politikalar sınırlı kazanç sağlıyor. Kurumsal reformu önceleyen ve kur politikasını sektörel önceliklerle uyumlu hale getiren stratejiler imalatın üretimdeki payını %20'nin üzerine çıkarıyor.
Industrialization, structural change and growth dynamics in Turkiye
Abdulkadir Gurbuz, Mete Han Yağmur, Emine Yaylalı · International Journal of Development Issues, cilt 25
The Economist'e göre olağanüstü getiriler açıklayan yatırım fonlarının çöküşü, Türk borsasında iki günde yaklaşık 30 milyar dolarlık değer kaybına yol açtı ve Türkiye'nin gelişmekte olan piyasa statüsünü tehlikeye attı.
yaklaşık 30 milyar dolarBorsada iki günde silinen değer
Dergi, Tera'nın ana fonunun üç yılda %60.000'in üzerinde değer kazandığını hatırlatıyor. Destek Finans Faktoring ise hisse fiyatının halka arzdan sonraki 17 ayda %7.000 artmasıyla borsanın ikinci büyük şirketi oldu. Bazı fonlar, kendi iştiraklerinin hisseleri de dâhil olmak üzere işlem hacmi düşük hisseleri topladı ve bunları teminat göstererek borçlandı. Ağustos sonunda getirilen kurallar satışları tetikleyince bu döngü tersine döndü. Düzenleyici kurum, yaklaşık 18 milyar dolarlık varlığa sahip 131 fonu tasfiye ediyor. En az 450 bin yatırımcı, ciddi kayıplara ve paralarını geri almak için uzun süre beklemeye hazırlanıyor. Yatırımcılar döviz yerine yüksek faizli lira mevduatına yöneldi. Ancak dergiye göre İstanbul'u finans merkezi yapma hedefi ciddi biçimde zarar gördü. Analistler, düzenleyicilerin neden geç kaldığının da soruşturulması gerektiğini belirtiyor.
TARGET projesi kapsamında tarım ve gıda sektörüne 750 milyon dolarlık finansman sağlanacağı açıklandı.
Paketin 720 milyonu geri ödemeli finansmana, 30 milyonu ise kısmi kredi garantisine ayrılıyor. Kurum, bu iki kanal aracılığıyla sırasıyla 144 milyon dolarlık ek özel sektör eş finansmanı ve 526 milyon dolarlık ticari kredi sağlanmasını bekliyor.
Türkiye Strengthens Agrifood Value Chains to Boost Investment, Markets and Rural Jobs
EBRD, Eylül 2026 Bölgesel Ekonomik Beklentiler raporunda Türkiye'nin 2026 büyüme tahminini haziran ayındaki %3,5'ten %3,0'a düşürdü; 2027'de büyümenin hızlanarak %4,0'a ulaşmasını bekliyor.
%3,02026 büyüme tahmini
Banka, revizyonu yüksek enflasyon ve sıkı finansal koşullar nedeniyle zayıflayan iç talebe, Orta Doğu'daki çatışmanın süren etkilerine ve ihracatçıların maliyet rekabetinde yaşadığı güçlüklere bağlıyor. Banka, çatışmanın tırmanmasının enerji fiyatlarını yükseltip turizm gelirlerini ve sermaye girişlerini azaltabileceği, şirketlerin artan döviz yükümlülüklerinin ise onları liranın değer kaybına karşı kırılgan hâle getirdiği uyarısında bulunuyor.
EBRD lowers Türkiye growth forecast for 2026
Dilara Sari · EBRD Regional Economic Prospects, September 2026
Çalışma, ülke genelini temsil eden PIAAC verileriyle tam zamanlı ücretli çalışanlarda eğitim, beceri ve alan uyumsuzluğunun ücret ve iş tatminine etkisini inceliyor.
%29Eğitim uyumsuzluğu
Tam zamanlı çalışanların %29'u eğitim, %41'i beceri uyumsuzluğu yaşıyor; yükseköğretim mezunlarının %34'ü kendi alanı dışında çalışıyor. İşin gerektirdiğinden yüksek eğitim ve beceri düzeyi belirgin ücret kayıplarıyla ilişkili; eğitim uyumsuzluğu hesaba katıldığında alan uyumsuzluğu ek bir ücret cezası getirmiyor.
Understanding labor market mismatches in Türkiye: evidence from the PIAAC survey
Deniz Plevneli Düzçay, Meltem Dayıoğlu · Studies in Higher Education
Hürriyet Daily News'in 23 Eylül 2026 tarihli haberine göre OECD, ara dönem Ekonomik Görünüm raporunda Türkiye'nin 2026 büyüme tahminini haziran ayındaki %3,1'den %2,7'ye, 2027 tahminini %3,8'den %3,6'ya indirdi.
%2,72026 büyüme tahmini
Aynı rapora göre manşet enflasyon tahmini 2026 için %31,5'e, 2027 için %24,7'ye yükseltildi. Arama sonuçlarında yer alan rapor bölümüne göre, enerji ve gübre maliyetlerindeki baskıya rağmen Türkiye'de dezenflasyonun sürmesi ve enflasyon geriledikçe politika faizinin düşmesi bekleniyor.
OECD Economic Outlook, Interim Report September 2026: Weathering Successive Shocks
OECD Economic Outlook, Interim Report September 2026
Yalnızca kamuya açık önizleme esas alınarak hazırlandı.
Bloomberg, fon skandalından etkilenen yaklaşık 455 bin yatırımcının birikimlerinin peşine düştüğünü anlatıyor.
yaklaşık 455 binEtkilenen yatırımcı sayısı
Haberde, düğün masrafları için biriktirdiği 2,5 milyon lirayı (51 bin dolar) bir hisse fonuna yatıran 28 yaşındaki işsiz bir yatırımcının hikâyesine yer veriliyor.
Turkish Fund Scandal Traps Nearly Half a Million Investors in Market Turmoil
Yalnızca kamuya açık önizleme esas alınarak hazırlandı.
Ponzi benzeri 18 milyar dolarlık bir düzen kurulduğu iddialarının merkezindeki Tera Yatırım'ın Yönetim Kurulu Başkanı Emre Tezmen, yerel basına göre yönetim kurulu üyeleri Kerem Alkin ve Emre Alkin ile birlikte tutuklandı.
455 binden fazlaEtkilenen yatırımcı
SPK, skandalın tasfiye sürecindeki 131 fonda pay sahibi olan 455 binden fazla yatırımcıyı etkilediğini, fonların toplam varlığının yaklaşık 18 milyar dolar olduğunu açıkladı. FT'ye göre fonlar az işlem gören hisseleri toplayarak fiyatlarını yükseltti, şişen getiriler yeni para çekti ve bu para yine aynı hisselere yatırıldı; Adalet Bakanı Akın Gürlek bu döngüyü Ponzi düzenine benzetti. İstanbul Başsavcılığı'nın Şubat 2025'te SPK'dan Pusula Portföy başkanının olağandışı hisse işlemlerini incelemesini istediği yazının ortaya çıkması, düzenleyici kurumun neden geç müdahale ettiği sorusunu gündeme getirdi. Geçen hafta %8 düşen BIST 100 dengelenmiş görünürken Goldman Sachs'ın tahminine göre 15 Eylül'e kadarki haftada lira mevduatları 12 milyar dolar arttı; dövize ya da altına kaçışa dair pek işaret yok.
Turkey arrests founder of brokerage at centre of $18bn alleged Ponzi scheme
Reuters'a göre Borsa İstanbul, düzenleyici kurumlar fon krizine müdahale ederken ana endeksteki hisselerin dörtte birinden fazlasını endeksten çıkaracak.
Haber, SPK'nın geçen hafta 131 fonun tasfiyesi için İş Bankası ile Ziraat Bankası'nı görevlendirdiğini hatırlatıyor.
Istanbul stock exchange to remove over a quarter of main index, as ...
Yalnızca kamuya açık önizleme esas alınarak hazırlandı.
TÜİK ile TCMB'nin birlikte yürüttüğü tüketici eğilim anketinden elde edilen verilerle hesaplanan tüketici güven endeksi eylül ayında bir önceki aya göre %1,3 artarak 91,9 oldu.
Goldman Sachs'a göre fonlardan çıkan yatırımcılar birikimlerinin büyük kısmını TL mevduata aktarıyor.
4 milyar dolarPara piyasası fonlarından çıkış
Para piyasası fonlarından 11 Eylül'e kadarki haftada 1,8 milyar dolar çıkış yaşandı ve ayın ilk iki haftasındaki toplam düşüş 4 milyar dolara ulaştı; aynı dönemde TL mevduatlar 15 Eylül itibarıyla 12 milyar dolar arttı.
Turkish Fund Exodus Flowing Into Lira Deposits, Goldman Says
Yalnızca kamuya açık önizleme esas alınarak hazırlandı.
Reuters'ın açıklayıcı yazısına göre BIST 100 endeksi geçen hafta %8'den fazla düşerek Mart 2025'teki İmamoğlu tutuklamasından bu yana en kötü haftasını geçirdi.
%8'den fazlaBIST 100 haftalık düşüşü
SPK kredili işlem şartlarını 2 Ekim'e kadar gevşetti, Pusula ve Tera yöneticileri dahil piyasa manipülasyonu iddiasıyla suç duyurusunda bulundu ve yedi portföy şirketinin 131 fonunun tasfiyesine karar verdi.
Explainer: Why Turkey's stock market is under scrutiny after last ...
Yalnızca kamuya açık önizleme esas alınarak hazırlandı.
Çalışma, 2005-2024 dönemine ait aylık veriler ve yapısal VAR modelleriyle asgari ücret artışlarının enflasyon, işsizlik, talep ve dış ticaret dengesine etkisini inceliyor.
1,0-2,0 puan%10 asgari ücret artışının enflasyon etkisi
Asgari ücretteki %10'luk artış yıllık enflasyonu 1,0-2,0 puan yükseltiyor; etki talep kanalından çok maliyet kanalıyla işliyor. İşsizlik üzerindeki etki 0,10-0,15 puanla sınırlı kalıyor; aynı artış GSYH'nin %0,11-0,27'si kadar ek dış ticaret açığı yaratıyor.
Minimum wages in a high-inflation economy: The case of Türkiye
Cem Oyvat, Ceyhun Elgin, Adem Yavuz Elveren · Structural Change and Economic Dynamics, cilt 81
Çalışma, Ocak 2003-Nisan 2022 dönemine ait aylık verilerle çiğ süt fiyatlarından perakende süt fiyatlarına aktarımı inceliyor.
Basit bir kâr marjı modeli ile asimetrik hata düzeltme modelinin kullanıldığı araştırmada, Türkiye'deki süt perakendecilerinin yüksek piyasa gücüne sahip olduğu bulunuyor. Pozitif fiyat asimetrisi, bu bulguyu ve sektördeki yoğunlaşmayı destekliyor. Çiğ süt fiyatlarındaki kalıcı artışlara perakende fiyatlar aşırı tepki veriyor.
Reconsidering the Nature of Price Transmission and Market Power in the Liquid Milk Market of Türkiye
Reuters'a göre Tera Portföy, fonlarının tasfiyesi sürerken yatırımcılarına geri ödeme yapmak için çalıştığını açıkladı.
SPK daha önce Tera, Pusula ve Hedef Portföy'ün de aralarında bulunduğu yedi şirketin TEFAS'taki 131 fonunun tasfiyesini yürütmek üzere İş Bankası ve Ziraat Bankası'nı görevlendirmişti.
Turkish firm Tera Portfoy says it is working to repay investors ...
Yalnızca kamuya açık önizleme esas alınarak hazırlandı.
Reuters'a göre Adalet Bakanlığı, fon tasfiyesine ilişkin soruşturma kapsamında Pusula Holding Yönetim Kurulu Başkanı Serdar Turhan, Tera Yatırım Holding Yönetim Kurulu Başkanı Emre Tezmen ve üç fon yöneticisinin gözaltına alındığını açıkladı.
Gözaltılar, daha önce tutuklanan dört şüpheliye ek olarak gerçekleşti.
Turkey detains five as part of fund liquidation investigation, ministry says
Yalnızca kamuya açık önizleme esas alınarak hazırlandı.
Reuters'a göre Sermaye Piyasası Kurulu, Tera, Pusula ve Hedef Portföy'ün de aralarında bulunduğu yedi portföy yönetim şirketinin TEFAS'taki 131 fonunun tasfiyesini yürütmek üzere İş Bankası ile Ziraat Bankası'nı görevlendirdi.
18,3 milyar dolarTasfiye edilecek fonların büyüklüğü
Tera Portföy fonlarının tasfiyesini İş Bankası yürütecek.
Turkey mandates Isbank and Ziraat to liquidate $18.3 billion funds
Yalnızca kamuya açık önizleme esas alınarak hazırlandı.
Türkiye, sermaye piyasalarını sarsan spekülatif balonun çöküşünden etkilenen 131 yatırım fonunun tasfiyesini İş Bankası ile kamuya ait Ziraat Bankası'na verdi.
131Tasfiye edilen fon sayısı
Son verilere göre bu fonlarda 300 bin yatırımcıya ait yarım milyonu aşkın hesapta yaklaşık 17 milyar dolarlık yatırım bulunuyor. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, sorunlu alanın karantinaya alındığını, sistemik risk bulunmadığını ve etkilenen fonların sektörün yalnızca %10'unu oluşturduğunu söyledi. Varlıklar kademeli olarak satılıp gelir yatırımcılara payları oranında dağıtılacak, ancak SPK'nın da kabul ettiği, değerlemelerin şişirilmiş olabileceğine ilişkin kaygılar, üç aya kadar sürmesi beklenen süreçte ne kadar paranın geri döneceğini belirsiz kılıyor. BIST 100'ün haftalık kaybı cuma öğlen itibarıyla yaklaşık %8'e ulaştı ve endeks Mart 2025'teki İmamoğlu gözaltısından bu yana en kötü haftasına yöneldi. RBC BlueBay'den Timothy Ash, yetkililer kararlı davrandığı sürece krizi sistemik görmediğini, ancak hisse senedi piyasasının düzenlemesinde köklü bir reform gerektiğini söyledi.
Turkey moves to liquidate funds at centre of ‘Ponzi-like scheme’
Reuters'a göre Türk makamları perşembe günü, birkaç fonun geri ödeme taleplerini karşılayamaması ve borsadaki satışın ardından finansal istikrarı korumak için harekete geçti.
%5'ten fazlaBIST 100 düşüşü
BIST 100 endeksi çarşamba günü %5'ten fazla düşmüştü. Satışları, yaklaşık 13,7 milyar dolarlık varlık yöneten Tera Portföy'ün temerrüde düştüğünü açıklaması tetikledi.
Turkey steps in to support markets after fund liquidity crunch sparks ...
Yalnızca kamuya açık önizleme esas alınarak hazırlandı.
Türk yetkilileri, borsayı sarsan spekülatif balonun etkisini sınırlamak için yedi portföy yönetim şirketinin fonlarında alım satımı durdurdu ve 130 fonun tasfiyesine karar verdi.
130Tasfiyesine karar verilen fon
Merkez Bankası zorunlu varlık satışlarını önlemek için borç verme ve teminat koşullarını gevşetti; SPK ise piyasa manipülasyonu şüphesiyle 38 kişi hakkında savcılığa suç duyurusunda bulundu. Şimşek'in başkanlığındaki Finansal İstikrar Komitesi, olağanüstü toplantının ardından sorunun fon piyasasının belirli bir kesiminde yoğunlaştığını, geçici ve yönetilebilir olduğunu açıkladı. Analistlere göre müdahalenin üçüncü ayağını, kamuya ait Emlak Katılım'ın Pusula grubundaki iki tasarruf finansman şirketini satın almak için yürüttüğü görüşmeler oluşturuyor. Bu adımla hanehalkı birikimlerinin krizin etkilerinden korunması amaçlanıyor. Satışlar, toplam yaklaşık 29 milyar dolarlık varlık yöneten Pusula, Tera ve Atlas'ın fonlarında geri ödemelerin aksamasıyla başladı; salı ve çarşamba toplam %8 düşen BIST 100 perşembe %3 yükseldi.
Turkish authorities rush to stem fallout from stock market scandal
Ayrışma endeksindeki bir birimlik artış kadınların ücretini %6,2, erkeklerinkini ise yalnızca %0,8 düşürüyor. En ağır ücret cezası (%13,6) eğitim düzeyi en yüksek kadınlarda görülüyor; mesleki ayrışma 2012-2022 arasında azaldı.
Higher Participation but Lower Pay? Occupational Segregation and the Wage Penalty in Turkey
Türk hisse senetleri, büyük fon yöneticilerinden Pusula Portföy'ün geri ödeme taleplerini karşılayamamasının ardından sert düştü ve BIST 100 salıdaki %2'yi aşan kaybın üzerine çarşamba %5'ten fazla geriledi.
%5'ten fazlaBIST 100 günlük düşüş
Bloomberg'in aktardığı Fintables verilerine göre bireysel yatırımcılar gün içinde fonlardan 1 milyar dolara kadar para çekti. Analistler asıl sorunun, bazı fonların son iki yılda halka açıklığı düşük ilişkili şirketlerin hisselerini toplayarak hem fiyatları hem de fonların net varlık değerlerini yükseltmesi olduğunu, bu döngünün şimdi tersine işlediğini söylüyor. MSCI haziranda koordineli işlem şüphesiyle Türkiye'yi gelişmekte olan piyasalar kategorisinden sınır piyasalar kategorisine düşürme ihtimalini gündeme getirmişti; East Capital'den Emre Akcakmak, düzenleyicinin ancak bu uyarıdan sonra kararlı biçimde harekete geçtiğini söyledi. FT'ye göre kriz, yüksek faiz nedeniyle borsaya yönelen şirketlerin finansmanını da zorlayabilir: 2026'nın ilk sekiz ayında 34 şirket 82,4 milyar TL'lik halka arz gerçekleştirdi.
Turkish stocks slide in ‘fund run’ as investors withdraw $1bn
Hazine ve Maliye Bakanlığı verilerine göre merkezi yönetim bütçesi ağustos ayında 12,9 milyar TL fazla verdi; gelirler 1 trilyon 654,9 milyar TL, giderler 1 trilyon 642,1 milyar TL oldu.
12,9 milyar TLBütçe dengesi (fazla)
Faiz dışı fazla 209,9 milyar TL olarak açıklandı. Ocak-ağustos döneminde bütçe açığı 1 trilyon 308,1 milyar TL, faiz dışı fazla 680 milyar TL olarak gerçekleşti.
2026 Ağustos Merkezi Yönetim Bütçe Gerçekleşmeleri
Çalışma, SGK idari kayıtlarını ILO'nun meslek bazlı maruziyet ölçüleriyle birleştirerek üretken yapay zekânın Türkiye'de istihdama etkisini inceliyor.
2,3 milyonYapay zekâya maruziyeti yüksek kayıtlı iş sayısı
Maruziyeti en yüksek beşte birlik dilimdeki meslekler toplam istihdamın %17'sini oluşturuyor; yaklaşık 2,3 milyon kayıtlı iş, yapay zekânın etkilerine yüksek düzeyde açık. 2023'ten bu yana yüksek maruziyetli mesleklerde istihdam artışı yalnızca kariyerinin başındaki çalışanlar için zayıfladı; otuz yaşın üzerindeki çalışanlarda benzer bir kayıp görülmüyor.
Labour Market Implications of Generative AI in an Emerging Economy: The Case of Türkiye
Burcu Gürcihan Yüncüler, Berna Beyhan, İbrahim Semih Akçomak · Science, Technology and Society, cilt 31
AraştırmaInternational Journal of Emerging Marketsabonelik
Çalışma, 2013-2024 dönemine ait il panelini ve mekânsal panel modellerini kullanarak firma kapanış oranlarının bölgesel belirleyicilerini inceliyor.
Kapanışlarda güçlü mekânsal bağımlılık var; kapanış dinamikleri il sınırlarını aşarak yayılıyor. Kentleşme kapanışlarla pozitif ilişkili, dijital altyapı ise sürekli olarak daha düşük kapanış oranlarıyla ilişkili.
Geographical patterns of firm exit in emerging economies: evidence from Türkiye
Özge Kama, Tolga Aksoy, Murat Donduran · International Journal of Emerging Markets
Para Politikası Kurulu bir hafta vadeli repo faizini %37'de tuttu; gecelik borç verme faizi %40, borçlanma faizi ise %35,5 düzeyinde kaldı.
%37Politika faizi
Kurula göre son enflasyon gerçekleşmeleri ve öncü göstergeler ana eğilimin gerilediğine işaret ediyor, iç talep zayıf seyrediyor. Yüksek enerji fiyatları ise enflasyon görünümü için yukarı yönlü risk olarak öne çıkarıldı.
Bloomberg'e göre Fatih Karahan başkanlığındaki Para Politikası Kurulu, bir haftalık repo faizini Bloomberg anketine katılan 19 analistin hemen hepsinin beklediği üzere %37'de bıraktı.
%37Politika faizi
Karar, enflasyondaki yavaşlama ile ham petrol fiyatlarındaki sıçrama arasında temkinli bir denge arayışını yansıtırken ekim ayında indirime kapı araladı.
Turkey Holds Rates on Oil Risks, Opens Door for October Cut
Yalnızca kamuya açık önizleme esas alınarak hazırlandı.
WSJ'nin haberine göre Merkez Bankası bir hafta vadeli repo faizini %37'de sabit tuttu ve İran'daki savaşın yol açtığı yüksek enerji fiyatlarına dikkat çekti.
%37Politika faizi
Haberde bankanın 2026 enflasyon tahminini %28'e yükselttiği de hatırlatılıyor.
Turkish Central Bank Keeps Rates Unchanged Amid Continued Inflation Risks
Yalnızca kamuya açık önizleme esas alınarak hazırlandı.
Demirhan, Ocak 2012-Mayıs 2025 aylık verileriyle mevduat ve kredi dolarizasyonunu inceliyor ve tüketici güveninin faiz ile dolarizasyon arasındaki ilişkiyi değiştirip değiştirmediğini ARDL modeliyle, FMOLS, DOLS ve CCR sağlamlık sınamalarıyla test ediyor.
Faizin dolarizasyonu azaltan marjinal etkisi güven arttıkça zayıflıyor, güven düşükken güçleniyor; kurdaki değer kaybı ise dolarizasyon baskısını artırıyor. 2022 sonrası politika dönemini temsil eden kukla değişken hem mevduat hem kredi dolarizasyonuyla negatif ilişkili; yazar bunun tek bir politikadan çok eşzamanlı birkaç gelişmeyi yansıttığını belirtiyor. Eşanlılık ve içsellik kaygıları nedeniyle bulguların ihtiyatla yorumlanması öneriliyor.
Does Consumer Confidence Matter? Reconsidering the Relationship between Interest Rates and Dollarization in Turkey
Banu Demirhan · Prague Economic Papers, cilt 35, sayı 3, s. 416-445
Reuters'a göre Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, ABD Hazinesi'nin İran'la iş yapmaya ilişkin duyurularını not ettiklerini söyledi.
Şimşek, İran'ın Türkiye'nin doğal gaz ithalatında görece küçük bir paya sahip olduğunu, alternatiflere ve depolamaya büyük yatırım yapıldığını belirtti. ABD geçen hafta küçük bir Türk yatırım bankası ile iki iştirakine yaptırım uygulamıştı.
Turkey takes note of US/Iran-related sanctions announcement, finance ...
Yalnızca kamuya açık önizleme esas alınarak hazırlandı.
Çalışma, 2011Ç1-2023Ç3 çeyreklik verileriyle Ticaret Bakanlığı'nın Dış Ticaret Beklenti Anketi'nden türetilen ihracat beklenti endeksinin ve reel efektif kurun ihracata asimetrik etkilerini NARDL modeliyle inceliyor.
Beklentilerdeki olumsuz şokları sonraki dönemlerde daha yüksek ihracat artışı izliyor; olumlu şokların anlamlı etkisi yok. Reel değerlenme ihracatı belirgin biçimde azaltırken değer kaybı benzer bir kazanç sağlamıyor; yazarlar bunu ihracatın yüksek ithalat bağımlılığına bağlıyor.
Export expectations, exchange rates, and volatility: Asymmetric effects on export performance in Türkiye
Cengiz Arıkan, N. Nergiz Dinçer, Yeliz Yalçın · Central Bank Review, cilt 26
Altunöz, Ocak 2010-Aralık 2024 dönemine ait aylık verilerle mazot, gübre, yem ve elektrik fiyatlarındaki artış ve düşüşlerin perakende gıda fiyatlarına simetrik yansıyıp yansımadığını, kur ve üretici fiyatlarını hesaba katan doğrusal olmayan ARDL modeliyle inceliyor.
Uzun dönemde istikrarlı bir ilişki ve belirgin bir asimetri bulunuyor: özellikle yem ve mazottaki artışlar gıda fiyatlarına benzer büyüklükteki düşüşlerden daha güçlü ve hızlı yansıyor. TVP-VAR ve kantil bulguları geçişkenliğin yüksek oynaklık ve yüksek gıda enflasyonu dönemlerinde belirgin biçimde güçlendiğini gösteriyor. Yazar, sonuçların yapısal nedensel etki değil koşullu bir ilişki olarak yorumlanması gerektiğini vurguluyor.
From diesel to retail food prices: asymmetric cost pass-through in Türkiye: evidence from nonlinear ARDL
Utku Altunöz · Future Business Journal, cilt 12, sayı 1
TEPAV, ağustosta yıllık enflasyonun %31,51 ile G20'nin en yüksekleri arasında kaldığını ve son 13 ayda %30,7-33,3 gibi dar bir bantta seyrettiğini belirterek politika faizinin %37'de sabit tutulmasını öneriyor.
%31,51Yıllık TÜFE
Notta TCMB'nin 2027 sonu hedefinin şubattaki %9'dan mayısta %15'e çıkarıldığı, OVP'deki hedefin ise %21 olduğu ve bu uyumsuzluğun beklentilerin çıpalanmasını zorlaştırdığı vurgulanıyor. TEPAV, takipteki kredilerdeki artışın yakından izlenmesini ve hedeflerden sapma halinde Merkez Bankası Kanunu'nun 42. maddesi uyarınca kamuoyuna açıklama yapılmasını istiyor.
TEPAV Para Politikası Değerlendirme Notu | Sayı:30 - Eylül 2026
Makale, bir devletin büyük bir afetin maliyetini kur krizi, enflasyon sarmalı ya da borç paniği yaşamadan finanse edebilme kapasitesini tanımlıyor ve bunun bütçe açığından çok parasal egemenliğe bağlı olduğunu savunuyor.
GSYH'nin 4,2 puanı2023 depreminin bütçe açığına etkisi
Altı boyutlu bir parasal egemenlik endeksiyle Japonya ve Türkiye karşılaştırılıyor. Japonya, 2011 depreminde GSYH'nin %9'u düzeyindeki bütçe açığını finansal stres yaşamadan finanse etti. 2023 Kahramanmaraş depremi ise Türkiye'de bütçe açığının GSYH'ye oranını 4,2 puan artırdı.
Monetary Sovereignty and Catastrophe Fiscal Capacity: Turkey, Japan, and the Limits of Disaster Self-Insurance
Euronews'e göre Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Orta Vadeli Program'da 2026 yıl sonu enflasyon tahminini %28,4'e yükseltti; geçen yılki programda bu oran %16 olarak öngörülmüştü.
%28,42026 yıl sonu enflasyon tahmini (OVP)
Habere göre Merkez Bankası savaşın doğrudan ve dolaylı etkisini yaklaşık 7 puan olarak hesaplıyor.
Turkey lifts inflation forecast to 28.4% as Middle East conflict pushes outlook higher
Yalnızca kamuya açık önizleme esas alınarak hazırlandı.
Çalışma, 1951-2023 dönemi SIPRI ve Penn World Table verileriyle Türkiye ve Yunanistan'da askerî harcama ile büyüme arasındaki uzun dönem ilişkiyi ülkeye özgü VECM modelleriyle inceliyor.
%9,23Savunma şoklarının büyüme varyansındaki payı
Türkiye'de savunma harcaması kısa vadede talebi güçlü biçimde canlandırıyor ve büyüme varyansının %9,23'ünü açıklıyor. Yunanistan'da ise kaynaklar için rekabet öne çıkıyor; yazarlar Türkiye'nin yerli savunma sanayine yönelişinin şokların büyümeye zarar vermeden karşılanmasını sağladığını öne sürüyor.
Growth engine or fiscal burden? Strategic autonomy and the asymmetric macroeconomic impacts of military expenditure in Turkey and Greece
Aslı Okay Toprak, Nuri Gökhan Toprak · Defence and Peace Economics
AraştırmaEmerging Markets Finance and Tradeabonelik
Çalışma, 2001’in ilk çeyreği ile 2024’ün ikinci çeyreği arasındaki dönemde reel para talebini gelir, yurt içi faiz ve kur dinamikleriyle açık ekonomi çerçevesinde ve Bai-Perron çoklu yapısal kırılma yöntemiyle tahmin ediyor.
Uzun dönem para talebi ilişkisi istikrarlı, ancak faiz ve kur duyarlılığı rejimden rejime değişiyor. 2020’nin ikinci çeyreğinde başlayan son alt dönemde döviz mevduat faizi katsayısı negatife dönüyor; yazarlar sabit esneklik varsayan politika çerçevelerinin aktarımı yanlış okuyabileceği uyarısında bulunuyor.
Money Demand Under Shifting Monetary Policy Regimes in Turkiye
Veli Durmuşoğlu, Kadir Yasin Eryıgıt · Emerging Markets Finance and Trade
TÜİK verilerine göre tüketici fiyatları ağustos ayında aylık %1,84, yıllık %31,51 arttı.
%31,51Yıllık TÜFE
Geçen yılın aralık ayına göre artış %22,07, on iki aylık ortalamalara göre artış %31,79 oldu. Ana harcama gruplarında yıllık artış gıda ve alkolsüz içeceklerde %33,79, ulaştırmada %35,08, konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlarda %39,77 olarak gerçekleşti.
Bloomberg'in tahminine göre yabancı yatırımcılar %37'lik politika faizinin cazibesiyle yüksek getirili kur türevlerine ve para piyasası fonlarına yaklaşık 75 milyar dolar yatırdı.
75 milyar dolarYabancı sıcak para tahmini
Haber, karar alıcıların, liraya verilen desteği zayıflatmadan kısa vadeli sermaye akımlarını sınırlamanın yollarını değerlendirdiğini anlatıyor.
EBRD, nüfusun yaklaşık dörtte birine hizmet veren elektrik dağıtım şirketi Enerjisa Enerji'ye 207 milyon dolarlık kredi sağladı.
207 milyon dolarKredi tutarı
Kredi Başkent, Ayedaş ve Toroslar bölgelerinde dağıtım şebekesinin modernizasyonu ve genişletilmesi ile kayıp-kaçak oranlarının düşürülmesinde kullanılacak. İşlem, AB'nin EFSD+ Hi-Bar programı kapsamında garanti sağlanan ilk elektrik dağıtım projesi oldu.
EBRD supports critical grid investments in Türkiye with Enerjisa Enerji financing
Çalışma, 1997-2025 arasında Avrupa Komisyonu'na atıf yapan Türkiye’deki tüm birleşme ve devralma kararlarını elle kodlayarak atıfların derinliğini sınıflandırıyor.
Regresyon sonuçları seçici bir öğrenmeye işaret ediyor: Rekabet Kurumu, pazar tanımı ve rekabet değerlendirmesi gibi temel analiz aşamalarında Komisyon kararlarına daha derinlemesine dayanıyor. Ayrıntılı atıflar Kurumun teknolojik olarak karmaşık saydığı sektörlerde yoğunlaşıyor.
Do competition authorities learn from each other? Evidence of selective Europeanization from Turkish merger enforcement
Selçukhan Ünekbaş · Journal of Antitrust Enforcement
The Washington Post'un haberine göre Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye'nin daha fazla nükleer santral inşa etmek için Rusya ile nükleer iş birliğini genişletmeyi planladığını söyledi.
Haberde, Akkuyu Nükleer Santrali ve Rusya ile nükleer enerji ortaklığı çerçevesinde bu plan ele alınıyor.
Turkey's Erdogan signals further nuclear projects with Russia
Yalnızca kamuya açık önizleme esas alınarak hazırlandı.
Çalışma, BIST 100'ün Ocak 2018-Aralık 2025 dönemindeki 95 aylık TÜFE açıklamasına verdiği tepkiyi olay çalışması, EGARCH ve rejim değişimli modellerle inceliyor.
95 ayİncelenen TÜFE açıklaması
Aylık enflasyon sürprizi aynı ayın getirilerini anlamlı biçimde açıklamıyor. Buna karşılık, 12 aylık piyasa beklentisine göre hesaplanan enflasyon sürprizi, çoğu düzeltme altında pozitif bir getiri etkisi gösteriyor. Yüksek enflasyon rejiminde (Eylül 2021-Aralık 2025), açıklamadan üç gün sonra görülen pozitif anormal getiri ancak sınırlı bir bulgu olarak değerlendiriliyor. Enflasyon sürprizi ile oynaklık arasında anlamlı bir ilişki bulunmuyor.
Inflation surprise and stock returns: Türkiye during a period of high inflation
Çalışma, 2008-2025 döneminde 81 ile ait panel verileriyle bölgesel finansal yapı ile takipteki krediler arasındaki ilişkiyi inceliyor.
81İl sayısı
Coğrafi ve ticari komşuluk matrisleri kullanan dinamik mekânsal Durbin modelinde, illerdeki takipteki kredilerin güçlü bir süreklilik ve mekânsal bağımlılık gösterdiği bulunuyor. Kredi/mevduat ve kredi/GSYH oranları, hem doğrudan hem de komşu iller üzerinden en sağlam pozitif etkileri gösteriyor. Kamu bankalarında coğrafi ağırlıklara, özel bankalarda ise ticari ağırlıklara dayanan modeller verilere daha iyi uyum sağlıyor.
Does Regional Financial Structure Matter for Provincial Credit Risk? Evidence from a Hybrid Geographic–Trade Network in Türkiye
Kemal Buğra Yamanoğlu, Esra Memduha Yaşar · Borsa Istanbul Review
Bağırlı ve Fahmy, IMF Finansal Gelişme Endeksleri'nin 1980-2020 Türkiye verileriyle finansal kurumlar ve finansal piyasalar endekslerini ve alt bileşenlerini ARDL ve NARDL modelleriyle inceliyor.
Kronik enflasyon finansal kurumlar üzerinde, özellikle etkinlik açısından, büyük ve kalıcı bir olumsuz etki yaratırken piyasa endeksinde olumsuz bir tepki görülmüyor; nedensellik testleri de öngörü ilişkisinin yalnızca enflasyondan kurumlara doğru işlediğini gösteriyor. Yazarlar piyasa endeksinin enflasyondan etkilenmiyor görünmesini bir ölçüm sorununa bağlıyor: işlem hacmine dayalı etkinlik alt endeksi 1994 krizinde normalleştirme tavanına ulaşmış. Çalışma, dezenflasyonun aynı zamanda bir kurumsal gelişme politikası işlevi görebileceğini öne sürüyor.
Inflation and the asymmetric architecture of financial development: Why institutions erode while market indexes survive in Türkiye, 1980-2020
E.E. Bağırlı, Marwa Salah EIDin Fahmy · Borsa Istanbul Review, makale 100918
2018 kur şokunun şirketlere etkisi, şirketin kendi döviz borcuyla sınırlı mı?
Çalışma, aynı şirkete kredi veren bankaları karşılaştırarak bankanın şok öncesi döviz pozisyonu üzerinden işleyen kredi arzı kanalını inceliyor. 28 ticari bankanın kredi kayıtları; şirket bilançoları, istihdam ve dış ticaret kayıtlarıyla eşleştiriliyor. Son örneklem, 2017 sonundaki kurumsal kredilerin yaklaşık %75’ini kapsıyor.
Bank Dollarization, Lending Behavior and Real Effects
Burak Deniz, Tarık Alperen Er, İbrahim Yarba · TCMB 26/17
Bankaların daha yüksek enflasyon beklemesi kredi vermeyi teşvik mi ediyor, yoksa risk primini artırarak daraltıyor mu?
Türkiye’nin 2009–2019 kredi sicili, bankalardaki ekonomistlerin 12 ay sonrası enflasyon beklentileriyle eşleştiriliyor. Aynı şirkete aynı dönemde kredi veren farklı bankalar karşılaştırılarak şirketin kredi talebindeki ortak değişim ayrıştırılıyor.
Bank Inflation Expectations, Risk Premia and Lending Behavior
Yusuf Emre Akgündüz, Kübra Bölükbaş, Mehmet Selman Çolak, Merve Demirbaş Özbekler, Muhammed Hasan Yılmaz · TCMB 26/16
2022’de döviz varlığı belirli eşikleri aşan şirketlere yeni TL kredi kısıtı getirildi.
Çalışma, düzenlemeden etkilenen 258 şirketi düzenleme öncesinde benzer özelliklere sahip 258 şirketle eşleştiriyor; Ocak 2021–Aralık 2023 dönemine ait kayıtlara farkların farkı yöntemini uyguluyor. Böylece krediye erişimin kısıtlanmasının finansman bileşimini ve reel faaliyetleri nasıl değiştirdiğini araştırıyor.
Local Currency Borrowing Constraints and Firm Behavior: Evidence from an Emerging Market
Mehmet Selman Çolak, Tuba Pelin Sümer, Selay Şahan, Muhammed Hasan Yılmaz · TCMB 26/14
