EVDS-MCP, TCMB’nin Elektronik Veri Dağıtım Sistemi’ni MCP’yi destekleyen yapay zekâ uygulamalarına bağlayan hizmettir. Bağlantıyı kurduktan sonra sohbet ekranından seri arayabilir ve veri isteyebilirsiniz. Hesaplama ve grafik kullandığınız uygulamada hazırlanır.
Gerekenler: EVDS hesabı, bu hesaba ait API anahtarı ve özel MCP sunucusu ekleyebilen bir uygulama. Aşağıdaki ChatGPT adımları TCMB’nin kullanım kılavuzuna dayanıyor. Menü adları uygulamanıza göre değişebilir.
1. EVDS hesabınızdan API anahtarını alın#
- EVDS 3’ü açın. Üyeliğiniz yoksa kayıt olun.
- Benim Sayfam bağlantısından giriş yapın.
- Kullanıcı adınıza tıklayıp Profilim sayfasını açın.
- Sayfanın altındaki API KEY KOPYALA seçeneğini kullanın.
Anahtarı sohbete veya ayar dosyasına yazmayın. Bir sonraki adımda açılan TCMB doğrulama sayfasına gireceksiniz.
2. Uygulamanıza EVDS bağlantısı ekleyin#
ChatGPT#
Ayarlar → Plugins → Browse directory → Add → Add Custom MCP Server yolunu izleyin. Bu seçenek hesabınızda görünmüyorsa özel MCP sunucusu ekleme özelliğinin kullanılabilirliğini kontrol edin.
Name alanına EVDS, Description alanına EVDS MCP yazın. Connection alanına şu adresi girin:
https://mcp.tcmb.gov.tr/tcmb-mcp/evds/mcp- Authentication alanında OAuth seçin.
- I understand and want to continue kutusunu işaretleyin.
- Create as a plugin, ardından Continue to EVDS seçeneğine basın.
- Açılan TCMB sayfasında API anahtarınızı girip Doğrula ve Giriş Yap düğmesine basın.
Codex masaüstü#
Codex’in ortak MCP yapılandırması olan ~/.codex/config.toml dosyasına aşağıdaki sunucu tanımını ekleyin. Mevcut ayarlarınızı koruyun.
[mcp_servers.tcmb_evds]
url = "https://mcp.tcmb.gov.tr/tcmb-mcp/evds/mcp"
enabled = trueGüncel Codex CLI’da şu komutla OAuth girişini başlatın:
codex mcp login tcmb_evdsKomutun verdiği bağlantıyı açın; TCMB sayfasında API anahtarınızı girip doğrulamayı tamamlayın. Ardından yeni bir Codex sohbeti açın. Eski CLI sürümünüz login komutunu tanımıyorsa OpenAI’ın güncel MCP kurulum adımlarını kullanın. Bu örneğin sorguları Codex masaüstünde çalıştırıldı.
Bağlantı açıkken model gerektiğinde EVDS araçlarını ayrıca onay istemeden çağırabilir. Kullanmadığınızda bağlantıyı kapatabilirsiniz.
3. Bağlantıyı deneyin#
Yeni bir sohbette EVDS bağlantısını açıp şu sorguyu gönderin:
EVDS-MCP ile ana veri kategorilerini listele. Bağlantıyı kullanamıyorsan bunu belirt; kendi bilginden liste oluşturma.
Araç kullanım kaydında list_categories çağrısını ve dönen kategori listesini kontrol edin. Araç bulunamıyorsa sunucu adresine, bağlantının açık olduğuna ve OAuth girişinin tamamlandığına bakın.
4. İstediğiniz veriyi açıkça tarif edin#
Verinin adını, dönemi, sıklığı ve çıktı türünü yazın. Bu örnekte üç kesimin aynı beklenti ufkunu karşılaştırıyoruz:
EVDS-MCP ile piyasa katılımcıları, reel sektör ve hanehalkının 12 ay sonrası yıllık tüketici enflasyonu beklentilerini getir. Eylül ve Ekim 2026 için aylık, orijinal düzey değerlerini kullan. Resmî seri adlarını, kodlarını, birimlerini ve kaynak bağlantısını yaz. İki ayı tabloda göster; Ekim eksi Eylül farkını yüzde puan olarak hesapla. Eksik değerleri doldurma. Henüz grafik oluşturma.
Uygulama veri gruplarını list_datagroups, serileri list_series ile arar; gözlemleri get_series_data ile alır. Seri kodları ve altı gözlem aşağıdaki veri tablosunda yer alıyor. Buradaki “aylık”, veri sıklığıdır; değerler 12 ay sonrası yıllık enflasyon beklentisidir.
5. Sayıları EVDS’de kontrol edin#
EVDS’de aynı veri grubunu açın. Tablodaki üç seri kodunu seçin. Eylül–Ekim 2026 dönemi için sıklığı Aylık, gözlem türünü Orijinal Gözlem, dönüşümü Düzey bırakıp Tablo Oluştur seçeneğini kullanın.
Seri kodlarını, ayları, birimi ve altı sayıyı karşılaştırın. Fark varsa dönüşüm ve dönem seçimini kontrol edin; eşleşmeden sonucu kullanmayın. Kullanım şartları, MCP sonuçlarının nihai kullanımdan önce EVDS arayüzü veya resmî web servisiyle doğrulanmasını istiyor.
6. Kontrol edilen veriden grafik oluşturun#
Kontrol edilen altı gözlemden Eylül–Ekim 2026 karşılaştırması oluştur. Üç kesimi ortak yüzde ekseninde göster. Kesim adlarını, değerleri ve yüzde puan değişimlerini yaz. Dönemi ve kaynağı belirt. Tabloyu koru; grafiği SVG ve PNG olarak ver.
Grafik ve dosya üretimi uygulamanın imkânlarına bağlıdır. Ekimde hanehalkı ile piyasa katılımcıları arasındaki fark 43,75 − 23,89 = 19,86 yüzde puandır. Oranların farkını yüzde değişimle karıştırmayın.
Eylül–Ekim 2026 enflasyon beklentileri#
Kaynak: TCMB, Ekim 2026 raporu, Tablo 1 (PDF). Görsel ve fark hesapları: ekonomi.org.tr. Erişim: 26 Ekim 2026. Eylül değerleri de bu rapordandır. MCP sorgu kaydı (JSON).
Veri tablosu ve seri kodları
| Kesim ve seri kodu | Eylül 2026 | Ekim 2026 | Değişim (yüzde puan) |
|---|---|---|---|
Piyasa katılımcılarıTP.ENFBEK.PKA12ENF | %23,70 | %23,89 | +0,19 |
Reel sektör (imalat sanayi)TP.ENFBEK.IYA12ENF | %32,50 | %31,80 | −0,70 |
HanehalkıTP.ENFBEK.HBA12ENF | %45,60 | %43,75 | −1,85 |
Bu oranlar anket beklentileridir; gerçekleşmiş enflasyon veya TCMB’nin kendi tahmini değildir. Reel sektör burada imalat sanayi örneklemidir. Üç grubun örneklemleri ve hesaplama yöntemleri farklıdır.
İki aylık değişim neden-sonuç ilişkisi göstermez. Daha uzun dönemlerde hanehalkı anketinin 2026’da değiştiğini de dikkate alın.
Grafikteki veri kopyası TCMB’nin Ekim 2026 raporundan alındı; gerçek Codex MCP sorguları ve EVDS arayüzüyle doğrulandı. TCMB yalnızca veri sağlayıcısıdır. Yapay zekânın yorum ve analizleri TCMB’nin görüşü değildir; yanıltıcı bilgiler içerebilir. Kullanım kılavuzu · Kullanım şartları.